آموزش استفاده از ChatGPT برای مهندسان شبکه؛ 25 پرامپت عیب‌یابی و کانفیگ

ChatGPT برای مهندسان شبکه فقط ابزاری برای پرسیدن سوال‌های تئوری نیست. اگر اطلاعات درست و کافی در اختیار آن قرار دهید، می‌تواند در تحلیل خطاها، بررسی لاگ‌ها، ساخت سناریوی عیب‌یابی، نوشتن کانفیگ اولیه، مقایسه تنظیمات و حتی اتوماسیون شبکه به شما کمک کند.

البته قرار نیست ChatGPT جای دانش فنی یا بررسی مستندات رسمی Vendor را بگیرد. کاربرد واقعی آن زمانی مشخص می‌شود که به‌عنوان یک دستیار کنار مهندس شبکه قرار بگیرد؛ یعنی زمان تحلیل را کاهش دهد، احتمال فراموش شدن یک مرحله را کمتر کند و برای رسیدن به Root Cause مسیر مشخص‌تری پیش روی شما بگذارد.

در ادامه یاد می‌گیریم چطور از ChatGPT در شبکه استفاده کنیم و ۲۵ پرامپت آماده برای عیب‌یابی و کانفیگ شبکه را بررسی می‌کنیم.

ChatGPT چه کمکی به مهندس شبکه می‌کند؟

مهندسان شبکه می‌توانند از ChatGPT برای عیب‌یابی شبکه، تحلیل خروجی Commandها، بررسی کانفیگ، ساخت Configuration Template، طراحی سناریوی تست، مستندسازی و اتوماسیون استفاده کنند.

برای مثال، به‌جای اینکه فقط بپرسید: چرا OSPF کار نمی‌کند؟

می‌توانید وضعیت Interfaceها، IPها، Area، خروجی Neighbor و نسخه سیستم‌عامل را بدهید و بخواهید مشکل را مرحله‌به‌مرحله تحلیل کند.

کاربردهای ChatGPT در شبکه

اگر هنوز در ابتدای مسیر شبکه هستید، بهتر است ابتدا مفاهیم پایه مانند VLAN، Routing، STP، OSPF، ACL و Subnetting را یاد بگیرید. در مقاله دوره‌های شبکه را از کجا شروع کنیم؟ مسیر یادگیری شبکه را مرحله‌به‌مرحله توضیح داده‌ایم.

چطور برای مسائل شبکه پرامپت دقیق بنویسیم؟

کیفیت پاسخ ChatGPT تا حد زیادی به اطلاعاتی بستگی دارد که در اختیارش قرار می‌دهید. یک پرامپت خوب برای مهندسی شبکه بهتر است حداقل این اطلاعات را داشته باشد:

نوع تجهیز + مدل + نسخه سیستم‌عامل + توپولوژی + وضعیت فعلی + وضعیت مورد انتظار + خروجی Commandها

برای مثال

من دو سوئیچ Cisco Catalyst 9300 با IOS XE دارم. بین آن‌ها لینک Trunk برقرار است. VLAN 20 روی هر دو سوئیچ ایجاد شده اما کلاینت‌های VLAN 20 نمی‌توانند با یکدیگر ارتباط داشته باشند. خروجی show interfaces trunk و show vlan brief را در ادامه قرار می‌دهم. مشکل را مرحله‌به‌مرحله بررسی کن و قبل از پیشنهاد تغییر کانفیگ، علت‌های احتمالی را به ترتیب اولویت بنویس.

هرچه Context بیشتری بدهید، احتمال دریافت پاسخ کاربردی‌تر افزایش پیدا می‌کند.

برای یادگیری اصولی‌تر Routing، Switching و Troubleshooting نیز می‌توانید دوره تخصصی Cisco CCNA 200-301 نت‌وی پرایم را ببینید.

۲۵ پرامپت ChatGPT برای مهندسان شبکه

پرامپت‌های زیر Template هستند. کافیست قسمت‌های داخل [ ] را براساس شبکه خودتان تغییر دهید.

پرامپت‌های ChatGPT برای عیب‌یابی شبکه

۱. پیدا کردن Root Cause مشکل شبکه

من در شبکه‌ای با توپولوژی [Topology] با مشکل [Problem] مواجه شده‌ام. تجهیزات اصلی شامل [Vendor/Model] با نسخه [OS Version] هستند. علائم مشاهده‌شده عبارت‌اند از [Symptoms]. علت‌های احتمالی را از محتمل‌ترین به کم‌احتمال‌ترین مرتب کن و یک Troubleshooting Plan مرحله‌به‌مرحله بده. قبل از هر تغییر کانفیگ مشخص کن چه Commandهایی باید برای تایید علت اجرا شوند.

۲. عیب‌یابی قطع دسترسی به اینترنت

کاربران VLAN [VLAN] به شبکه داخلی دسترسی دارند اما اینترنت ندارند. Default Gateway برابر [Gateway] است و مسیر اینترنت از [Router/Firewall] عبور می‌کند. یک مسیر عیب‌یابی از Client تا Internet طراحی کن و برای هر مرحله بگو چه چیزی را بررسی کنم و نتیجه سالم باید چگونه باشد.

۳. عیب‌یابی VLAN و Trunk

روی دو سوئیچ [Model]، VLAN [ID] ایجاد شده اما دستگاه‌های این VLAN در دو سوئیچ نمی‌توانند با یکدیگر ارتباط داشته باشند. لینک بین دو سوئیچ Trunk است. خروجی‌های show vlan brief و show interfaces trunk را بررسی کن و مواردی مثل Allowed VLAN، Native VLAN، VLAN State و وضعیت Trunk را تحلیل کن. بدون مشاهده شواهد کافی تغییر کانفیگ پیشنهاد نده.

۴. عیب‌یابی OSPF Neighbor

دو روتر [Model] باید از طریق OSPF همسایه شوند اما Neighbor تشکیل نمی‌شود. IPها، Area ID، Network Type، MTU، Timerها و Authentication را بررسی کن. ابتدا Commandهای موردنیاز برای عیب‌یابی را بده، سپس براساس خروجی‌هایی که ارسال می‌کنم Root Cause را مشخص کن.

۵. عیب‌یابی BGP Session

یک BGP Session بین روتر [Router A] با AS [ASN] و روتر [Router B] با AS [ASN] باید برقرار شود اما وضعیت Neighbor برابر [State] است. دلایل احتمالی را براساس State فعلی توضیح بده و Commandهای بررسی Reachability، TCP/179، ASN، Update Source و Routing را به ترتیب پیشنهاد کن.

۶. عیب‌یابی DHCP

تعدادی از کاربران VLAN [VLAN] از DHCP آدرس دریافت نمی‌کنند. DHCP Server در شبکه [Network] قرار دارد و Gateway کاربران روی [Device] است. مسیر کامل DHCP Discover تا DHCP ACK را بررسی کن و بگو در چه نقاطی ممکن است Packet متوقف شود. DHCP Relay، Scope، VLAN و ACL را هم در Troubleshooting لحاظ کن.

۷. عیب‌یابی DNS

کاربران IP Connectivity دارند و می‌توانند IP مقصد را Ping کنند اما بعضی Domainها باز نمی‌شوند. DNS Server برابر [DNS IP] است. یک Runbook کوتاه برای تشخیص مشکل در Client، DNS Resolver، Network Path و DNS Recordها بده و Commandهای مناسب Windows و Linux را هم مشخص کن.

۸. عیب‌یابی Packet Loss و Latency

کاربران بین [Source] و [Destination] Packet Loss و Latency بالا گزارش کرده‌اند. مسیر شامل [Devices] است. بگو برای جدا کردن مشکلات Physical Layer، Congestion، Interface Error، Routing و QoS چه داده‌هایی جمع‌آوری کنم و چطور نتایج Ping، Traceroute و Interface Counterها را تحلیل کنم.

۹. تحلیل CRC و Interface Error

روی Interface [Interface] تعداد CRC Error/Input Error در حال افزایش است. مشخص کن چه علت‌هایی در Layer 1 و Layer 2 باید بررسی شوند و چگونه بین مشکل کابل، Transceiver، Duplex، NIC، Patch Panel یا پورت تجهیز تمایز ایجاد کنم.

۱۰. عیب‌یابی Loop و Spanning Tree

شبکه با Broadcast بالا و ناپایداری MAC Address مواجه شده است و احتمال Layer 2 Loop وجود دارد. یک روش مرحله‌به‌مرحله برای بررسی STP، MAC Flapping، Topology Change و Interfaceهای مشکوک ارائه کن. Commandهایی که برای پیدا کردن منبع Loop لازم است هم بنویس.

۱۱. پیدا کردن مشکل ACL یا Firewall

ترافیک از [Source] به [Destination] روی Port [Port] برقرار نمی‌شود اما Reachability پایه وجود دارد. مسیر از [Firewall/Router] عبور می‌کند. یک Troubleshooting Flow برای بررسی Routing، ACL، Firewall Policy، NAT و Return Path بنویس و مشخص کن در هر مرحله دنبال چه شواهدی باشم.

۱۲. تحلیل Log تجهیزات شبکه

Log زیر مربوط به دستگاه [Vendor/Model] با نسخه [Version] است. Log را خط‌به‌خط تحلیل کن، Eventهای مهم را از پیام‌های عادی جدا کن و سه Root Cause محتمل را مشخص کن. اگر برای نتیجه قطعی اطلاعات بیشتری لازم است، دقیقاً بگو چه خروجی یا Log دیگری باید ارسال کنم.

[LOGS]

۱۳. مقایسه کانفیگ سالم و خراب

دو کانفیگ زیر مربوط به دو دستگاه مشابه هستند. دستگاه اول بدون مشکل کار می‌کند اما دستگاه دوم مشکل [Problem] دارد. اختلاف‌های موثر بر این مشکل را پیدا کن و فقط مواردی را نمایش بده که احتمالاً به Root Cause مرتبط هستند.

[WORKING CONFIG]

[PROBLEM CONFIG]

پرامپت‌های ChatGPT برای کانفیگ شبکه

کانفیگ تولید شده توسط هوش مصنوعی را مستقیماً روی تجهیزات Production اجرا نکنید. ابتدا Syntax، نسخه سیستم‌عامل و اثر تغییر را بررسی کرده و ترجیحاً آن را در محیط Lab آزمایش کنید.

برای ساخت Lab می‌توانید مقاله معرفی شبیه‌سازهای شبکه و امنیت را هم ببینید.

۱۴. ساخت کانفیگ VLAN و Trunk

برای سوئیچ [Vendor/Model] با نسخه [Version] کانفیگی بنویس که VLANهای [VLAN List] را ایجاد کند، پورت‌های [Ports] را به VLAN مربوط اختصاص دهد و Interface [Interface] را به‌عنوان Trunk پیکربندی کند. قبل از کانفیگ، Assumptionهای خود را بنویس و در پایان Commandهای Verification را اضافه کن.

۱۵. کانفیگ Inter-VLAN Routing

یک سناریوی Inter-VLAN Routing برای VLANهای [VLANs/Subnets] روی [L3 Switch/Router] طراحی کن. Gateway هر VLAN را مشخص کن، کانفیگ پیشنهادی را بنویس و در پایان تست‌های لازم برای بررسی Routing بین VLANها را ارائه بده.

۱۶. ساخت ACL براساس Requirement

Requirement زیر را به ACL تبدیل کن:

[Source] باید بتواند به [Destination] روی سرویس [Protocol/Port] دسترسی داشته باشد، اما سایر ترافیک‌ها باید [Allowed/Denied] باشند.

کانفیگ را برای [Cisco IOS XE/FortiGate/Other] بنویس و قبل از اعمال ACL توضیح بده بهترین محل قرارگیری آن کجاست و چرا.

۱۷. کانفیگ OSPF

برای توپولوژی زیر یک OSPF Design و کانفیگ اولیه ایجاد کن. Router ID، Area، Interfaceهای OSPF و Passive Interfaceها را مشخص کن. سپس Commandهای Verification و سه خطای رایجی که بعد از کانفیگ باید بررسی شوند را بنویس.

[TOPOLOGY/IP PLAN]

۱۸. کانفیگ BGP

بین [Router A/ASN] و [Router B/ASN] یک eBGP Session نیاز دارم. Prefixهای [Prefixes] باید Advertise شوند. کانفیگ پیشنهادی را بنویس، سپس مشخص کن برای جلوگیری از Advertise شدن Prefixهای ناخواسته چه Filteringای پیشنهاد می‌کنی و چگونه Session را Verify کنم.

۱۹. طراحی Gateway Redundancy

برای دو Gateway با آدرس‌های [IPs] و شبکه [Subnet] یک طراحی Redundancy با [HSRP/VRRP] پیشنهاد بده. Active/Standby، Virtual IP، Priority و Preemption را مشخص کن و سناریوی Failure را توضیح بده.

۲۰. ساخت Site-to-Site VPN

بین Site A با شبکه [Subnet A] و Site B با شبکه [Subnet B] یک Site-to-Site IPsec VPN روی [Vendor/Platform] طراحی کن. پارامترهای موردنیاز، مراحل کانفیگ، Routing، Encryption Domain و Verification را مشخص کن. قبل از تولید Command، هر اطلاعاتی که برای کانفیگ دقیق کم است فهرست کن.

۲۱. ساخت QoS Policy

در لینک [Bandwidth] ترافیک‌های [Voice/Video/Application] وجود دارند. یک QoS Strategy برای [Platform] پیشنهاد بده. ابتدا Classification و Prioritization را توضیح بده، سپس Sample Configuration ارائه کن و بگو با چه Counterهایی عملکرد Policy را بررسی کنم.

۲۲. Hardening اولیه سوئیچ

برای یک سوئیچ Access مدل [Model] یک Hardening Checklist و Sample Configuration ارائه کن. مواردی مانند Management Access، SSH، AAA، Port Security، BPDU Guard، DHCP Snooping، خاموش کردن پورت‌های بلااستفاده و Logging را بررسی کن. تنظیماتی که ممکن است باعث قطع دسترسی شوند با هشدار مشخص کن.

۲۳. تبدیل سناریوی شبکه به Change Plan

قرار است تغییر زیر در شبکه Production انجام شود:

[CHANGE DESCRIPTION]

یک Change Plan حرفه‌ای شامل Pre-check، مراحل اجرا، Verification، Success Criteria و Rollback Plan ایجاد کن. هر مرحله‌ای که احتمال Outage دارد مشخص کن.

۲۴. تبدیل کانفیگ دستی به Ansible

کانفیگ زیر روی [Vendor/Platform] به‌صورت دستی انجام می‌شود. آن را به یک Ansible Playbook قابل‌استفاده تبدیل کن. Variableها را از Taskها جدا کن، ساختار Inventory را پیشنهاد بده و قبل از اجرای تغییر روی دستگاه، روش Dry Run یا Validation مناسب را توضیح بده.

[CONFIGURATION]

اگر قصد دارید اتوماسیون را جدی‌تر دنبال کنید، مقاله Ansible چیست و چه کاربردی در مدیریت زیرساخت دارد؟ و دوره Ansible Quickstart نت‌وی پرایم نقطه شروع مناسبی هستند.

۲۵. بررسی نهایی کانفیگ قبل از اجرا

کانفیگ زیر قرار است روی دستگاه [Vendor/Model] با نسخه [OS Version] اعمال شود. آن را مانند یک Senior Network Engineer بررسی کن و مشکلات احتمالی در Syntax، Routing، Security، Redundancy و دسترسی Management را مشخص کن. هیچ Command جدیدی تولید نکن مگر اینکه ابتدا دلیل تغییر را توضیح داده باشی. در پایان یک Pre-check و Post-check کوتاه بده.

[CONFIGURATION]

یک ترفند برای گرفتن پاسخ بهتر از ChatGPT

لازم نیست همیشه یک پرامپت بسیار طولانی بنویسید. بعد از پاسخ اول می‌توانید مرحله‌به‌مرحله اطلاعات بیشتری اضافه کنید.

مثلاً بگویید: فعلاً فقط Root Causeهای احتمالی را بگو و کانفیگ نده.

بعد خروجی Commandها را ارسال کنید:

این خروجی show ip ospf neighbor و show ip ospf interface است. حالا فرضیه‌های قبلی را دوباره بررسی کن.

و در مرحله بعد، براساس اطلاعات فعلی فقط کم‌ریسک‌ترین اقدام بعدی را پیشنهاد بده.

این روش معمولاً از پرسیدن یک سوال کلی و دریافت یک جواب طولانی و پراکنده نتیجه بهتری می‌دهد.

چه اطلاعاتی را نباید برای ChatGPT ارسال کنیم؟

یکی از اشتباهات مهم هنگام استفاده از هوش مصنوعی برای عیب‌یابی شبکه، Copy/Paste کردن کامل اطلاعات محیط Production بدون بررسی محتواست.

قبل از ارسال Configuration یا Log، اطلاعات حساس را حذف یا Mask کنید؛ از جمله:

• Username و Password
• Private Key
• API Token
• SNMP Community
• Pre-Shared Key
• اطلاعات VPN
• Credentialهای AAA
• اطلاعات محرمانه مشتریان
• آدرس‌ها یا نام‌هایی که ساختار داخلی سازمان را افشا می‌کنند

برای مثال به‌جای IP واقعی می‌توانید از [CORE-SW-IP] یا آدرس‌های آزمایشی استفاده کنید.

در حساب‌های شخصی ChatGPT نیز تنظیمات مربوط به استفاده از گفتگوها برای بهبود مدل از بخش Data Controls قابل مدیریت است؛ بنابراین برای اطلاعات سازمانی، علاوه بر سیاست داخلی شرکت، تنظیمات حریم خصوصی سرویس مورد استفاده را نیز بررسی کنید.

جمع‌بندی؛ آیا می‌توان به کانفیگ ChatGPT اعتماد کرد؟

ChatGPT می‌تواند یک نقطه شروع بسیار خوب برای Troubleshooting یا Configuration باشد، اما ممکن است Command مربوط به نسخه دیگری از سیستم‌عامل را پیشنهاد دهد، Syntax را اشتباه بنویسد یا براساس اطلاعات ناقص فرض نادرستی داشته باشد.

بهترین روش این است که

ChatGPT پیشنهاد می‌دهد → مهندس شبکه بررسی می‌کند → مستند Vendor بررسی می‌شود → Lab Test انجام می‌شود → سپس تغییر روی Production اجرا می‌شود.

دانش شبکه همچنان مهم‌ترین بخش این فرایند است. اگر مفاهیم Routing، Switching، TCP/IP و Troubleshooting را به‌درستی بلد نباشید، تشخیص اینکه خروجی AI درست است یا نه دشوار خواهد بود.

سوالات متداول استفاده از ChatGPT برای مهندسان شبکه